Make your own free website on Tripod.com

Biodizel

Biodizel
Biodizel hammaddeleri
Biodizel üretim yöntemleri
Biodizel yan ürün ve atiklari
EIE Biyodizel üretim tesisi
Dünyada biyodizel üretimi ve uygulanan tesvikler
Kaynaklar
ANA SAYFA

uzunhat.gif

bioyan.jpg

Biyodizel Üretiminin Yan Ürünleri ve Atık Maddeleri

 

Her üretimde olduğu gibi biyodizel üretiminin de yan ürünleri ve atık maddeleri bulunmaktadır. Biyodizel üretiminde elde edilen yan ürünlerinin kayda değer bir pazar payı bulunmaktadır. Bu ürünler aşağıda sıralanmıştır:(Demir, 2005)

 

1.      Gliserin

 

Gliserin saf haldeyken tatlı, renksiz, kokusuz, temiz görünüşlü viskoz sıvıdır. Suda ve alkolde tamamen çözünür, diğer çözücülerde az hidrokarbonlarda hiç çözünmez. Sıvı gliserin normal atmosferik koşullarda 290°C’de kaynar. Özgül ağırlığı 1.26 molekül ağırlığı 92.09 dur. Gliseril yanıcı ve stabil bir bileşendir. II.Dünya Savaşına kadar yağlardan üretilip sabun yapımında kullanılan gliserin, günümüzde sentetik gliserin formunda ve propilenden hazırlanmaktadır. Ham gliserin çeşitli yağları elde etmek için kullanılır. Örneğin dinamit yağı sarı distileli ve kimyasal olarak saf gliserindir.Gıda endüstrisinde ise sadece yüksek gliserin yağı kullanılır.

 

Gliserinin yan ürün olarak değerlendirilmesi; biyodizel prosesinde ekonomik açıdan olumlu bir unsurdur. Yüksek saflıktaki gliserin dünya pazarında yüksek düzeyde alıcı bulmaktadır. Farmakolojik ve kozmetik sanayi başta olmak üzere pek çok müşterisi vardır ve dinamit üretimine kullanılan gliserinler yüksek pazara sahiptir. Gliserin yaygın olarak çözücü, tatlandırıcı, dinamit, kozmetikte, sıvı sabun, şeker, mürekkep yapımında kullanılır. Ayrıca bir çok ilaçta ve antibiyotik yapan bakteri fermentasyonunda besin olarak kullanılır. Oksijen kompresörlerinde yağlara nazaran kullanımı tavsiye edilir. Çünkü oksidasyon direnci fazladır. Ürünün yağla temasta olduğu pek çok sanayi dalında gliserin akışkan olarak kullanılır. Çiğneme tütünü üretiminde gliserin dehidrasyonu önlemek ve tatlılık vermek için kullanılır. Sigara kağıdında plastiziter olarak kullanılır.

 

2.      Lesitin

 

Kimyasal adı fosfotidilkolin olup, majör komponentlerinin kolin, fosforik asit, gliserin ve yağ asidi olduğunu göstermektedir. Lesitin gıdalarda emilsifikatör, stabilizatör ve antioksidan olarak geniş bir kullanım alanı bulmaktadır. Lesitin soya yağından su ekleyerek ve sentrifügasyon işlemiyle ayrılmaktadır.

 

3.      Alkol

 

Metanol biyodizel prosesindeki 2 ana reaktanttan biridir. Herhangi bir başka reaksiyonda olduğu gibi verim %100 değildir ve alkolün tamamı biyodizel ve gliserin oluşturacak şekilde tepkimeye girmez. Buradaki fazla, buharlaşan alkol geri kazanılabilir ve besleme olarak tekrar reaksiyona sokulabilir. Verimli bir geri dönüşüm akımı sağlanıp, prosesten atık olarak uzaklaşan metanol miktarını azaltılırsa, prosesin maliyeti düşürülebilir. Geri dönüşüm sayesinde fazla alkol artık atık değildir.

 

4.      Asit veya Baz

 

Transesterifikasyon süresince asit veya baz, reaksiyonda katalizör olarak kullanılır. Katalizör reaksiyonda harcanmaz ve bu yüzden geri kazanılabilir. Bu biyodizel üretim teknolojisinde de geçerlidir. Asit veya baz seperasyon basamağından sonra tekrar kullanılabilir. Biyodizel işletmelerinde baz katalistlenmiş reaksiyonlar uygun ekonomik koşulların daha uygun olmasından dolayı tercih edilmektedir.

Düşük sıcaklık, düşük basınç ve yüksek dönüşüm oranı baz katalizlenmiş reaksiyonları daha çekici hale getirmektedir. En çok kullanılan bazlar ise sodyum ve potasyum hidroksittir ve çoğunlukla reaksiyondan önce metanolle karıştırılır.

 

5.      Sabun

 

Sistemde su miktarında artış oldukça, sabun ürün olarak karşımıza çıkmaktadır. Sabun yararlı bir ürün olarak satılabilmesine rağmen, daha kazançlı ve yararlı ürünlerin oluşumunu engellemektedir. Bu yüzden, proses su üretiminin minimum olduğu üretim koşullarında gerçekleştirilmelidir.

 

6.Su

 

Biyodizel prosesinde çok az bir miktar su oluşumu gerçekleşmektedir. Çok az miktarda su hammaddede yağ ekstraksiyonundan önce bulunabilir, ancak su biyodizel prosesinden önce uzaklaştırılmalıdır. Suyla ilgili olan diğer bir bölüm de ısıtma ünitesidir. Buhar, sistemi ısıtmak için kullanılır ve boru hattındaki dirseklerde yoğuşur. Ek olarak, yıkama sularının düzenlenmesi de iyi yapılmalıdır.

 

7.Diğer

 

Kullanılan beslemeye bağlı olarak, çeşitli atıklar ve ürünlerin oluşması olağandır. Kullanılmış yağ ayrıştırma gerektiren tanecikler içerebilir. Kuyruk yağı ve diğer hayvansal yağlar mineraller, yüksek miktarda serbest yağ asitleri ve bunlarla birlikte prosese karışan su da içerirler. Kullanılmış kızartma yağları ve kullanılmış yağlar, soya yağı yerine daha ucuz bir alternatif olmalarına rağmen, aynı miktarda biyodizel üretimine olanak sağlamaz ve problem oluşturacak safsızlıklara sebep olur.